メインコンテンツまでスキップ

Javascript

JavaScript là gì?​

JavaScript (JS) là ngôn ngữ lập trình phổ biến được tích hợp và nhúng vào HTML để giúp website trở nên sống động hơn.

JavaScript là một ngôn ngữ lập trình thông dịch với khả năng hướng đến đối tượng, được phát triển bởi Netscape từ những năm 1995. Nó có cú pháp được phát triển dựa trên ngôn ngữ C. JavaScript ban đầu được tạo ra để sử dụng trên các trình duyệt, giúp thiết kế các trang web động và xử lý các một số hiệu ứng hình ảnh thông qua DOM. Ngôn ngữ này là một sự bổ sung cần thiết giúp thực hiện các tác vụ mà không thể thực hiện được với chỉ HTML.

JavaScript Framework là thư viện được xây dựng dựa trên JS phục vụ cho từng mục đích và lĩnh vực khác nhau. Hiện nay, có nhiều JavaScript Framework thông dụng như: ReactJS, NodeJS, AngularJS, VueJS...

JavaScript có vai trò gì?​

JavaScript là một trong 3 ngôn ngữ chính trong lập trình web và có mối liên hệ mật thiết lẫn nhau để xây dựng một website sống động, chuyên nghiệp:

  • HTML: xây dựng cấu trúc cơ bản, thêm nội dung vào website.
  • CSS: định dạng thiết kế, xây dựng layout, tạo style, màu sắc...
  • JavaScript: tạo ra những nội dung “động” trên website, các sự kiện tương tác với người dùng.

Nhiệm vụ của Javascript là xử lý những đối tượng HTML trên trình duyệt. Nó có thể thêm / xóa / sửa các thuộc tính CSS và các phần tử HTML một cách dễ dàng. Hay nói cách khác, Javascript là một ngôn ngữ lập trình trên trình duyệt ở phía client. Tuy nhiên, hiện nay với sự xuất hiện của NodeJS đã giúp cho Javascript có thể làm việc ở backend.
Bạn thử truy cập vào một số website trên internet thì sẽ thấy có những hiệu ứng slide, menu xổ xuống, các hình ảnh chạy qua chạy lại rất đẹp... Tất cả các chức năng này đều được xử lý bằng Javascript.

Cách thức hoạt động của JS trên website​

JavaScript thường sẽ được nhúng trực tiếp vào một trang web hoặc được tham chiếu qua file .js riêng. JavaScript là ngôn ngữ từ phía client (Client-side) nên script sẽ được tải về máy client khi truy cập và được xử lý tại đó. Thay vì xử lý ở phía server (Server-side) và phản hồi kết quả đến client sau khi đã xử lý xong.

Hiện nay, một số trình duyệt web phổ biến cho phép bạn bật/tắt JavaScript theo ý của bạn. Lúc đó bạn có thể thấy được nếu một trang web không có JavaScript thì sẽ như thế nào? Từ đó, bạn có thể hình dung dễ dàng hơn về cách JavaScript hoạt động.

Javascript có thể làm gì?​

  • Thay đổi nội dung HTML

  • Thay đổi giá trị thuộc tính HTML

  • Thay đổi style trong HTML (CSS)

  • Ẩn/hiện các phần tử HTML

  • Kiểm tra (validate) các dữ liệu đầu vào

Ưu điểm và nhược điểm của Javascript​

Ưu điểm​

  • Dễ học, dễ phát hiện lỗi và sửa lỗi nhanh hơn.
  • Các trình duyệt web có thể biên dịch nó bằng HTML mà không cần một compiler.
  • Hoạt động trên nhiều nền tảng và trình duyệt khác nhau.
  • Nhanh hơn và nhẹ hơn so với các ngôn ngữ lập trình khác.
  • JS giúp cho trang web tương tác tốt hơn và tăng trải nghiệm người dùng.
  • JS giúp kiểm tra các dữ liệu đầu vào thay vì kiểm tra thủ công.
  • JS có thể được gắn trên một số element hoặc các events của trang web.

Nhược điểm​

  • Dễ bị khai thác từ những hacker và scammer.
  • Có thể được dùng để thực thi mã độc trên máy tính của người dùng.
  • JS Code Snippet lớn.
  • Các thiết bị khác nhau có thể thực hiện JS khác nhau dẫn đến không đồng nhất.
  • Vì tính bảo mật nên client-side JavaScript không cho phép đọc và ghi các file.
  • JS nhiều khi không được hỗ trợ trên tất cả các trình duyệt.

Nhúng Javascript vào website​

Chúng ta có 3 cách phổ biến sau:

Internal​

Viết ở trong file HTML hiện tại, thông thường thẻ script sẽ được đặt ở trong thẻ <head>, tuy nhiên bạn cũng có thể đặt ở bất kỳ chỗ nào trong file HTML. Yêu cầu duy nhất là phải có chứa đầy đủ thẻ mở và đóng thẻ <script></script>

<html>
  <head>
      <title>...</title>
      <script>
          alert("Hello World!");
      </script>
  </head>
  <body>
    ...
  </body>
</html>

External​

Viết các đoạn mã Javascript trong một file mới (phần mở rộng .js). Sau đó, chúng ta sẽ sử dụng thẻ Script để import file này vào.

test.js
alert("Hello World!"); 
<html>
  <head>
      <title>...</title>
      <script src="test.js"></script> 
  </head>
  <body>
    ...
  </body>
</html>

Inline​

Viết trực tiếp các đoạn mã JS vào bên trong thẻ HTML.

<button type="button" onclick="alert('Hello World!')">Click me!</button>

Một số ứng dụng thực tế của Javascript​

  • Phát triển website: theo thống kê từ W3techs, hơn 90% các trang web trên thế giới đều sử dụng JS.
  • Phát triển các ứng dụng web - Web applications: JS cung cấp các Framework dủng để xây dựng và phát triển các ứng dụng web mạnh mẽ như: React Native, React, Angular, Vue...
  • Ứng dụng điện thoại - Mobile applications: React Native cho phép xây dựng ứng dụng di động đa nền tảng, nơi các nhà phát triển có thể sử dụng giao diện người dùng chung cho nền tảng Android và IOS.
  • Trò chơi trực tuyến - Games online: Sự kết hợp giữa JS và HTML5 đóng một vai trò quan trọng trong việc phát triển trò chơi trực tuyến, ví dụ: Gunny, CrossCode, Võ lâm truyền kỳ(SWORDSMAN Online)…
  • Máy chủ web và ứng dụng máy chủ: với sự xuất hiện của NodeJS, JS có thể giúp chúng ta tạo ra cả máy chủ web và xây dựng các ứng dụng phía máy chủ.
  • Phát triển các thiết bị thông minh: đồng hồ thông minh (PebbleJS), máy bay không người lái, rô-bốt bay...

Tham khảo​